2017-11-20

Tanka le cuid de na máistrí

Chum Akiko Yosano (1878–1942) thart ar 40,000 tanka i gcaitheamh a saoil.
Akiko Yosano
Feimineach agus síochánaí ab ea í:
iompóimid inár dhá réalta -
ach go dtí sin
ná cuimhnímis
ar ghuth an fhómhair
a chualamar ón leaba chéanna


 


Ishikawa Takuboku
Ní fada a mhair Ishikawa Takuboku (1886–1912), máistir tanka. Scríobhadh sé sa chló Rómhánach chun nach mbeadh a bhean in ann a shaothar a léamh: 
dúnaim mo shúile 
ach ní thagann faic
isteach i m'aigne
le teann uaignis
osclaím arís iad

Scríbhneoir ficsin agus scríbhneoir do leanaí chomh maith le bheith ina fhile ab
Kenji Miyazawa
ea Kenji Miyazawa (1896–1932):

breacadh an lae
mám sléibhe
ceo ar fán agus tríd -
geall le bheith dobhraite -
boladh trátaí glasa

Mac le húinéir siopa leabhar agus foilsitheoir iris liteartha ab ea Shūji Miya (1911–1986):

ar mo bhealach abhaile
ón láthair oibre
stopaim chun breathnú
ar ghlasraí á spraeail le huisce
sa siopa grósaera

2017-11-19

Dylan: ’CHORPÁIN, ’CHORPÁIN



’CHORPÁIN, ’CHORPÁIN


Focail dhíomhaoine á rá ag an aigne cham
Cloí le geallúintí aite, iad ag éag in am,
Gan a bheith in ann an rud fónta a aithint ón smál
Ó, tá mé cráite, tá mé cráite
Níl sólás ar bith le fáil.

’Chorpáin, ’chorpáin
Bhfuil tú chun éirí?
D’aigne ar strae
Dusta id’ shúile cinn

Tá tú gafa ag Sátan fós, neadaíonn éanlaith i do ghruaig
An bhfuil creideamh ar bith id’ chroí? An bhfuil grá ar bith agat dúinn?
 An chuma ’tá ar do cheann, Dia á mhallú ’gat gach lá
Ó, tá mé cráite, tá mé cráite
Cad tá agat á rá?

’Chorpáin, ’chorpáin
Bhfuil tú chun éirí?
D’aigne ar strae
Dusta id’ shúile cinn

An mhealltacht is an ghlóir-réim is an pheaca-pholaitíocht
An geiteo sin a thóg tú dom, sé an geiteo sin do ríocht
Rásaíocht an innill sin ’rialaíonn in aghaidh do chroí
Ó, tá mé cráite, tá mé cráite
Ligint ort gur cliste ataoi.

’Chorpáin, ’chorpáin
Bhfuil tú chun éirí?
D’aigne ar strae
Dusta id’ shúile cinn

Cad tá agat ansin chun mé a chloí, an teagasc nó gunnán?
Mo dhroim leis an bhfalla cheana tá, teitheadh cén áit?
Tá tuxedo ’gat á chaitheamh, é maisithe le bláth
Ó, tá mé cráite, tá mé cráite
Go leac na bpian linn faoi do lámh.

’Chorpáin, ’chorpáin
Bhfuil tú chun éirí?
D’aigne ar strae
Dusta id’ shúile cinn

DEAD MAN, DEAD MAN


Uttering idle words from a reprobate mind
Clinging to strange promises, dying on the vine
Never bein’ able to separate the good from the bad
Ooh, I can’t stand it, I can’t stand it
It’s makin’ me feel so sad

Dead man, dead man
When will you arise?
Cobwebs in your mind
Dust upon your eyes

Satan got you by the heel, there’s a bird’s nest in your hair
Do you have any faith at all? Do you have any love to share?
The way that you hold your head, cursin’ God with every move
Ooh, I can’t stand it, I can’t stand it
What are you tryin’ to prove?

Dead man, dead man
When will you arise?
Cobwebs in your mind
Dust upon your eyes

The glamour and the bright lights and the politics of sin
The ghetto that you build for me is the one you end up in
The race of the engine that overrules your heart
Ooh, I can’t stand it, I can’t stand it
Pretending that you’re so smart

Dead man, dead man
When will you arise?
Cobwebs in your mind
Dust upon your eyes

What are you tryin’ to overpower me with, the doctrine or the gun?
My back is already to the wall, where can I run?
The tuxedo that you’re wearin’, the flower in your lapel
Ooh, I can’t stand it, I can’t stand it
You wanna take me down to hell

Dead man, dead man
When will you arise?
Cobwebs in your mind
Dust upon your eyes  

2017-11-18

Haiku le Issa ón mbliain 1822

Sa bhliain 1822

  • Rugadh an seandálaí Gearmánach Heinrich Schliemann.
  • Rugadh Ulysses S. Grant a bheadh ina 18ú hUachtarán ar SAM.
  • Rugadh Gregor Mendel, géineolaí Seiceach.
  • Rugadh César Franck, cumadóir Beilgeach.
  • Rugadh Mathew Arnold, file Sasanach.
  • Rugadh Louis Pasteur, micreabhitheolaí Francach.
  • Cailleadh E.T.A. Hoffmann, scríbhneoir Gearmánach.
  • Cailleadh Percy Bysshe Shelley, file Sasanach.
  • Cailleadh Kristjan Jaak Peterson, file Eastónach.
  • Rugadh an tAthair Sylvester Malone, cara le Conradh na Gaeilge.
  • Cailleadh John McNamara, bailitheoir lámhscríbhinní.
  • Rugadh Mícheál Caomhánach faoina ndúradh
‘His interest in Irish literature and mythology, and his knowledge of the Irish language itself, combined with a real writing talent, his devotion to translation, and an ability to compose verse, mark him out as a literateur, a man of letters. Though he wrote in English, the literary tradition to which he belongs is firmly an Irish one’
  • Sa bhliain 1822 d'fhoilsigh an tAthair John McEnroe eagrán nua den Teagasc Críostaí le Andrew Donlevy agus scríobh sa réamhrá
'The Irish language is venerable for its antiquity, and valuable for the many literary documents it contains; in harmony of sound it is inferior to no language, to many it is superior in strength of expression. Laudable and effective efforts have been made of late to restore the Irish to its antient degree on the scale of learned languages . . .'


Sa bhliain chéanna chum Issa an haiku seo i measc scata eile:


an t-oisín ag spraoi
agus é dall
ar an tsaighead

.鹿の子や矢先もしらでどち狂ふ

shika no ko ya yasaki mo shirade dochi kuruu


An Doras a dhruid an Pápa/ The Door the Pope Closed

Le

Biddy Jenkinson 

Léamh stáitse ar dhráma úrnua i nGaeilge sa Halla Cóisire, Smock Alley, Céadaoin 29 Samhain @6.30 

Rehearsed reading of brand new play in Irish at The Banquet Hall, Smock Alley, Wed Nov 29th @ 6.30pm


Tugtar caoinchuireadh duit leis seo go dtí léamh stáitse ar An Doras a dhruid an Pápa - dráma nuascríofa le Biddy Jenkinson, file agus drámadóir nótáilte - sa Halla Cóisire, Smock Alley, ar an gCéadaoin 29 Samhain. Sa chliar tá Bláthnaid Ní Chofaigh, Máire Ní Ghráinne agus Donncha Crowley. Tristan Rosenstock an stiúrthóir.

Beidh scailtín fíona agus scroid ar fáil ar 6pm agus ansin léifear Gníomh 1 den dráma ar 6.30 pm, léamh a leanfaidh thart ar 30 nóiméad.

I nGaeilge a bheidh an seó agus beidh fortheidil Bhéarla ann. Beidh fáilte romhat fanacht linn ina dhiaidh agus an dráma a phlé agus d'fhéadfadh an plé sin a bheith ina chabhair dúinn nuair a dhéanfar lánléiriú ar an dráma an bhliain seo chugainn.

RSVP le do thoil
www.everlastingvoices.ie
everlastingvoicesperformance@gmail.com
www.facebook.com/GuthannaBinneSíoraí
Twitter:     @GuthannaBinne

LEABHARLANN NA bhFUAIMEANNA CAILLTE NÓ IAD AG DUL I LÉIG/ THE LIBRARY OF LOST AND VANISHING SOUNDS

DÉ SATHAIRN 2 NOLLAIG
Saturday 2 December 3.00pm
Powerscourt Theatre
Top floor, Powerscourt Townhouse
South William St, Dublin 2
Cead isteach/admission: €10
Booking: https://www.eventbrite.ie/e/leabharlann-na-bhfuaimeanna-cailltethe-library-of-lost-sounds-tickets-39868470669?aff=erellivmlt

LEABHARLANN NA bhFUAIMEANNA CAILLTE NÓ IAD AG DUL I LÉIG



Cleatar sean-chlóscríobháin láimhe;cnagarnach statach agus teilifíseán á dhúiseacht; bús gutháin á dhiailiú; daoine ag feadaíl; barr buidéil alúmanaim ag cnagaireacht; crónán ón bhflóta bainne - níl ansin ach cuid de na fuaimeanna atá ag dul i léig. Sa tionscadal léifidh ceathrar filí - Marcus MacConghail, Doireann Ní Ghríofa, Proinsias Mac A' Bhaird agus Máire Dinny Wren dánta nua mar gheall ar fhuaimeanna nach gcloistear níos mó agus cloisfear fuaimrian ón gceoltóir agus dealbhóir fuaime Fergus Kelly.

 

THE LIBRARY OF LOST AND VANISHING SOUNDS


The clatter of an old manual typewriter; the crackle of static as a television comes on; the whirr of a phone dial; people whistling; the crinkle of an aluminium bottle top; the hum of an electric milk float - these are just some of the sounds that are becoming part of the past. Tonight four poets - Marcus MacConghail, Doireann Ní Ghríofa, Proinsias Mac A' Bhaird and Máire Dinny Wren - will read new poems on the theme of lost sounds, to a sound-track created by musician and sound sculptor Fergus Kelly.

2017-11-17

DYLAN AMHRÁN 7 - PRESSING ON

BRÚ AR AGHAIDH

Táim ag brú ar aghaidh
Sea ag brú ar aghaidh
Táim ag brú ar aghaidh
'Dtí an ghairm ó mo Thiarna ard.

Tugadh faoi mo stopadh, mé ’chroitheadh lena mbuairt:
“Hé, cruthaigh gurb é ’n Tiarna é, tá comhartha uaim”
Cén comhartha atá uait, is istigh tá ’n uile ní,
Tá an chaora sa chró, is níl aon ghá le himní.

Táim ag brú ar aghaidh
Sea ag brú ar aghaidh
Táim ag brú ar aghaidh
'Dtí an ghairm ó mo Thiarna ard.

Croith an dusta ded’ chos, ná féach siar
Níl aon ní a cheanglódh thú, roinneadh ort do sciar,
An cathú ní haon dóithín é, b’é Ádhamh a thug don diabhal an svae
Pheacaigh sé níl aon rogha agam, sé mo nádúr é.

Táim ag brú ar aghaidh
Sea ag brú ar aghaidh
Táim ag brú ar aghaidh
'Dtí an ghairm ó mo Thiarna ard.

PRESSING ON


Well I’m pressing on
Yes, I’m pressing on
Well I’m pressing on
To the higher calling of my Lord

Many try to stop me, shake me up in my mind
Say, “Prove to me that He is Lord, show me a sign”
What kind of sign they need when it all come from within
When what’s lost has been found, what’s to come has already been?

Well I’m pressing on
Yes, I’m pressing on
Well I’m pressing on
To the higher calling of my Lord

Shake the dust off of your feet, don’t look back
Nothing now can hold you down, nothing that you lack
Temptation’s not an easy thing, Adam given the devil reign
Because he sinned I got no choice, it run in my vein

Well I’m pressing on
Yes, I’m pressing on
Well I’m pressing on
To the higher calling of my Lord   

2017-11-16

TRAEIN MHALL /DYLAN AMHRÁN 6 - SLOW TRAIN

TRAEIN MHALL


Uaireanta bíonn goimh orm is déistin
Cad sa diabhal atá ag tarlú do mo chompánaigh
Bhfuil siad slán nó fós ar strae
Nó an eol dóibh an praghas a ísleodh a svae
A gcuid prionsabal saolta a mbeidh orthu iad a fhágáil
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

Bhí bean agamsa thíos in Alabama
B’as an iargúil di siúd, ach bhí bonn lenár gcaidreamh
Ar sí, “Hé, gan aon agó
Cuir cruth ort féinig agus dea-chló,
Gheofá bás anseo, is ní bheadh ionat ach cuid den staidreamh”
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

Ola ón gcoigríoch,’tá i gceannas ar an tír seo
Féach timpeall ort, is cinnte go mbraitheann tú náire,
An síc ina rí ochón
Na seoda is na fáinní sróin’
Todhchaí ár dtíre á beartú ’cu in Amstardam is i bPáras
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

Tá ár n-ego neamhleáite, ár ndlíthe as dáta, ní bhaineann linn níos mó
Ní féidir seasamh thart ag feitheamh agus i ngátar
I dtír seo na mbua
Jefferson ag iompú ina uaigh
Buaileam sciath na ngamal a láimhseálfadh, mar dhea, Sátan
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

An teagmhálaí mór le rá, an bréag-lia, fuathaitheoir mná
Máistir cur i gcéill is an máistir atá praiticiúil
Ach an namhaid dom is léir
Caitheann seisean fallaing ghlé
Na díchreidmhigh, na gadaithe ag caint in ainm an reiligiúin
Is tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

Ocras is tart ar a lán, is pléascann an t-ardaitheoir gráin,
Ó, cé gur costasaí an bia a stóráil ná é a bhronnadh
Deir siad linn gan a bheith cúthail
Do chuid aislingí ’leanúint
Tá caint ar ghrá a bheith againn dá chéile, taispeáin dom an duine atá sona,
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

Bhuel, go hIllinois do chuaigh mo bháb, leis an mbuachaill atá sí chun a chrá
Duine gan dóchas, ach ní raibh aon leigheas agamsa ar an scéal
Is cuma liomsa faoin eacnamaíocht
Is cuma liomsa faoin réalteolaíocht
Ach cuireann sé isteach orm an dream is ionúin liom bheith ’na bpuipéad
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.


SLOW TRAIN


Sometimes I feel so low-down and disgusted
Can’t help but wonder what’s happenin’ to my companions
Are they lost or are they found
Have they counted the cost it’ll take to bring down
All their earthly principles they’re gonna have to abandon?
There’s a slow, slow train comin’ up around the bend

I had a woman down in Alabama
She was a backwoods girl, but she sure was realistic
She said, “Boy, without a doubt
Have to quit your mess and straighten out
You could die down here, be just another accident statistic”
There’s a slow, slow train comin’ up around the bend

All that foreign oil controlling American soil
Look around you, it’s just bound to make you embarrassed
Sheiks walkin’ around like kings
Wearing fancy jewels and nose rings
Deciding America’s future from Amsterdam and to Paris
And there’s a slow, slow train comin’ up around the bend

Man’s ego is inflated, his laws are outdated, they don’t apply no more
You can’t rely no more to be standin’ around waitin'
In the home of the brave
Jefferson turnin’ over in his grave
Fools glorifying themselves, trying to manipulate Satan
And there’s a slow, slow train comin’ up around the bend

Big-time negotiators, false healers and woman haters
Masters of the bluff and masters of the proposition
But the enemy I see
Wears a cloak of decency
All nonbelievers and men stealers talkin’ in the name of religion
And there’s a slow, slow train comin’ up around the bend

People starving and thirsting, grain elevators are bursting
Oh, you know it costs more to store the food than it do to give it
They say lose your inhibitions
Follow your own ambitions
They talk about a life of brotherly love show me someone who knows how to live it
There’s a slow, slow train comin’ up around the bend

Well, my baby went to Illinois with some bad-talkin’ boy she could destroy
A real suicide case, but there was nothin’ I could do to stop it
I don’t care about economy
I don’t care about astronomy
But it sure do bother me to see my loved ones turning into puppets
There’s a slow, slow train comin’ up around the bend