2017-11-20

Tanka le cuid de na máistrí

Chum Akiko Yosano (1878–1942) thart ar 40,000 tanka i gcaitheamh a saoil.
Akiko Yosano
Feimineach agus síochánaí ab ea í:
iompóimid inár dhá réalta -
ach go dtí sin
ná cuimhnímis
ar ghuth an fhómhair
a chualamar ón leaba chéanna


 


Ishikawa Takuboku
Ní fada a mhair Ishikawa Takuboku (1886–1912), máistir tanka. Scríobhadh sé sa chló Rómhánach chun nach mbeadh a bhean in ann a shaothar a léamh: 
dúnaim mo shúile 
ach ní thagann faic
isteach i m'aigne
le teann uaignis
osclaím arís iad

Scríbhneoir ficsin agus scríbhneoir do leanaí chomh maith le bheith ina fhile ab
Kenji Miyazawa
ea Kenji Miyazawa (1896–1932):

breacadh an lae
mám sléibhe
ceo ar fán agus tríd -
geall le bheith dobhraite -
boladh trátaí glasa

Mac le húinéir siopa leabhar agus foilsitheoir iris liteartha ab ea Shūji Miya (1911–1986):

ar mo bhealach abhaile
ón láthair oibre
stopaim chun breathnú
ar ghlasraí á spraeail le huisce
sa siopa grósaera

2017-11-19

Dylan: ’CHORPÁIN, ’CHORPÁIN



’CHORPÁIN, ’CHORPÁIN


Focail dhíomhaoine á rá ag an aigne cham
Cloí le geallúintí aite, iad ag éag in am,
Gan a bheith in ann an rud fónta a aithint ón smál
Ó, tá mé cráite, tá mé cráite
Níl sólás ar bith le fáil.

’Chorpáin, ’chorpáin
Bhfuil tú chun éirí?
D’aigne ar strae
Dusta id’ shúile cinn

Tá tú gafa ag Sátan fós, neadaíonn éanlaith i do ghruaig
An bhfuil creideamh ar bith id’ chroí? An bhfuil grá ar bith agat dúinn?
 An chuma ’tá ar do cheann, Dia á mhallú ’gat gach lá
Ó, tá mé cráite, tá mé cráite
Cad tá agat á rá?

’Chorpáin, ’chorpáin
Bhfuil tú chun éirí?
D’aigne ar strae
Dusta id’ shúile cinn

An mhealltacht is an ghlóir-réim is an pheaca-pholaitíocht
An geiteo sin a thóg tú dom, sé an geiteo sin do ríocht
Rásaíocht an innill sin ’rialaíonn in aghaidh do chroí
Ó, tá mé cráite, tá mé cráite
Ligint ort gur cliste ataoi.

’Chorpáin, ’chorpáin
Bhfuil tú chun éirí?
D’aigne ar strae
Dusta id’ shúile cinn

Cad tá agat ansin chun mé a chloí, an teagasc nó gunnán?
Mo dhroim leis an bhfalla cheana tá, teitheadh cén áit?
Tá tuxedo ’gat á chaitheamh, é maisithe le bláth
Ó, tá mé cráite, tá mé cráite
Go leac na bpian linn faoi do lámh.

’Chorpáin, ’chorpáin
Bhfuil tú chun éirí?
D’aigne ar strae
Dusta id’ shúile cinn

DEAD MAN, DEAD MAN


Uttering idle words from a reprobate mind
Clinging to strange promises, dying on the vine
Never bein’ able to separate the good from the bad
Ooh, I can’t stand it, I can’t stand it
It’s makin’ me feel so sad

Dead man, dead man
When will you arise?
Cobwebs in your mind
Dust upon your eyes

Satan got you by the heel, there’s a bird’s nest in your hair
Do you have any faith at all? Do you have any love to share?
The way that you hold your head, cursin’ God with every move
Ooh, I can’t stand it, I can’t stand it
What are you tryin’ to prove?

Dead man, dead man
When will you arise?
Cobwebs in your mind
Dust upon your eyes

The glamour and the bright lights and the politics of sin
The ghetto that you build for me is the one you end up in
The race of the engine that overrules your heart
Ooh, I can’t stand it, I can’t stand it
Pretending that you’re so smart

Dead man, dead man
When will you arise?
Cobwebs in your mind
Dust upon your eyes

What are you tryin’ to overpower me with, the doctrine or the gun?
My back is already to the wall, where can I run?
The tuxedo that you’re wearin’, the flower in your lapel
Ooh, I can’t stand it, I can’t stand it
You wanna take me down to hell

Dead man, dead man
When will you arise?
Cobwebs in your mind
Dust upon your eyes  

2017-11-18

Haiku le Issa ón mbliain 1822

Sa bhliain 1822

  • Rugadh an seandálaí Gearmánach Heinrich Schliemann.
  • Rugadh Ulysses S. Grant a bheadh ina 18ú hUachtarán ar SAM.
  • Rugadh Gregor Mendel, géineolaí Seiceach.
  • Rugadh César Franck, cumadóir Beilgeach.
  • Rugadh Mathew Arnold, file Sasanach.
  • Rugadh Louis Pasteur, micreabhitheolaí Francach.
  • Cailleadh E.T.A. Hoffmann, scríbhneoir Gearmánach.
  • Cailleadh Percy Bysshe Shelley, file Sasanach.
  • Cailleadh Kristjan Jaak Peterson, file Eastónach.
  • Rugadh an tAthair Sylvester Malone, cara le Conradh na Gaeilge.
  • Cailleadh John McNamara, bailitheoir lámhscríbhinní.
  • Rugadh Mícheál Caomhánach faoina ndúradh
‘His interest in Irish literature and mythology, and his knowledge of the Irish language itself, combined with a real writing talent, his devotion to translation, and an ability to compose verse, mark him out as a literateur, a man of letters. Though he wrote in English, the literary tradition to which he belongs is firmly an Irish one’
  • Sa bhliain 1822 d'fhoilsigh an tAthair John McEnroe eagrán nua den Teagasc Críostaí le Andrew Donlevy agus scríobh sa réamhrá
'The Irish language is venerable for its antiquity, and valuable for the many literary documents it contains; in harmony of sound it is inferior to no language, to many it is superior in strength of expression. Laudable and effective efforts have been made of late to restore the Irish to its antient degree on the scale of learned languages . . .'


Sa bhliain chéanna chum Issa an haiku seo i measc scata eile:


an t-oisín ag spraoi
agus é dall
ar an tsaighead

.鹿の子や矢先もしらでどち狂ふ

shika no ko ya yasaki mo shirade dochi kuruu


An Doras a dhruid an Pápa/ The Door the Pope Closed

Le

Biddy Jenkinson 

Léamh stáitse ar dhráma úrnua i nGaeilge sa Halla Cóisire, Smock Alley, Céadaoin 29 Samhain @6.30 

Rehearsed reading of brand new play in Irish at The Banquet Hall, Smock Alley, Wed Nov 29th @ 6.30pm


Tugtar caoinchuireadh duit leis seo go dtí léamh stáitse ar An Doras a dhruid an Pápa - dráma nuascríofa le Biddy Jenkinson, file agus drámadóir nótáilte - sa Halla Cóisire, Smock Alley, ar an gCéadaoin 29 Samhain. Sa chliar tá Bláthnaid Ní Chofaigh, Máire Ní Ghráinne agus Donncha Crowley. Tristan Rosenstock an stiúrthóir.

Beidh scailtín fíona agus scroid ar fáil ar 6pm agus ansin léifear Gníomh 1 den dráma ar 6.30 pm, léamh a leanfaidh thart ar 30 nóiméad.

I nGaeilge a bheidh an seó agus beidh fortheidil Bhéarla ann. Beidh fáilte romhat fanacht linn ina dhiaidh agus an dráma a phlé agus d'fhéadfadh an plé sin a bheith ina chabhair dúinn nuair a dhéanfar lánléiriú ar an dráma an bhliain seo chugainn.

RSVP le do thoil
www.everlastingvoices.ie
everlastingvoicesperformance@gmail.com
www.facebook.com/GuthannaBinneSíoraí
Twitter:     @GuthannaBinne

LEABHARLANN NA bhFUAIMEANNA CAILLTE NÓ IAD AG DUL I LÉIG/ THE LIBRARY OF LOST AND VANISHING SOUNDS

DÉ SATHAIRN 2 NOLLAIG
Saturday 2 December 3.00pm
Powerscourt Theatre
Top floor, Powerscourt Townhouse
South William St, Dublin 2
Cead isteach/admission: €10
Booking: https://www.eventbrite.ie/e/leabharlann-na-bhfuaimeanna-cailltethe-library-of-lost-sounds-tickets-39868470669?aff=erellivmlt

LEABHARLANN NA bhFUAIMEANNA CAILLTE NÓ IAD AG DUL I LÉIG



Cleatar sean-chlóscríobháin láimhe;cnagarnach statach agus teilifíseán á dhúiseacht; bús gutháin á dhiailiú; daoine ag feadaíl; barr buidéil alúmanaim ag cnagaireacht; crónán ón bhflóta bainne - níl ansin ach cuid de na fuaimeanna atá ag dul i léig. Sa tionscadal léifidh ceathrar filí - Marcus MacConghail, Doireann Ní Ghríofa, Proinsias Mac A' Bhaird agus Máire Dinny Wren dánta nua mar gheall ar fhuaimeanna nach gcloistear níos mó agus cloisfear fuaimrian ón gceoltóir agus dealbhóir fuaime Fergus Kelly.

 

THE LIBRARY OF LOST AND VANISHING SOUNDS


The clatter of an old manual typewriter; the crackle of static as a television comes on; the whirr of a phone dial; people whistling; the crinkle of an aluminium bottle top; the hum of an electric milk float - these are just some of the sounds that are becoming part of the past. Tonight four poets - Marcus MacConghail, Doireann Ní Ghríofa, Proinsias Mac A' Bhaird and Máire Dinny Wren - will read new poems on the theme of lost sounds, to a sound-track created by musician and sound sculptor Fergus Kelly.

2017-11-17

DYLAN AMHRÁN 7 - PRESSING ON

BRÚ AR AGHAIDH

Táim ag brú ar aghaidh
Sea ag brú ar aghaidh
Táim ag brú ar aghaidh
'Dtí an ghairm ó mo Thiarna ard.

Tugadh faoi mo stopadh, mé ’chroitheadh lena mbuairt:
“Hé, cruthaigh gurb é ’n Tiarna é, tá comhartha uaim”
Cén comhartha atá uait, is istigh tá ’n uile ní,
Tá an chaora sa chró, is níl aon ghá le himní.

Táim ag brú ar aghaidh
Sea ag brú ar aghaidh
Táim ag brú ar aghaidh
'Dtí an ghairm ó mo Thiarna ard.

Croith an dusta ded’ chos, ná féach siar
Níl aon ní a cheanglódh thú, roinneadh ort do sciar,
An cathú ní haon dóithín é, b’é Ádhamh a thug don diabhal an svae
Pheacaigh sé níl aon rogha agam, sé mo nádúr é.

Táim ag brú ar aghaidh
Sea ag brú ar aghaidh
Táim ag brú ar aghaidh
'Dtí an ghairm ó mo Thiarna ard.

PRESSING ON


Well I’m pressing on
Yes, I’m pressing on
Well I’m pressing on
To the higher calling of my Lord

Many try to stop me, shake me up in my mind
Say, “Prove to me that He is Lord, show me a sign”
What kind of sign they need when it all come from within
When what’s lost has been found, what’s to come has already been?

Well I’m pressing on
Yes, I’m pressing on
Well I’m pressing on
To the higher calling of my Lord

Shake the dust off of your feet, don’t look back
Nothing now can hold you down, nothing that you lack
Temptation’s not an easy thing, Adam given the devil reign
Because he sinned I got no choice, it run in my vein

Well I’m pressing on
Yes, I’m pressing on
Well I’m pressing on
To the higher calling of my Lord   

2017-11-16

TRAEIN MHALL /DYLAN AMHRÁN 6 - SLOW TRAIN

TRAEIN MHALL


Uaireanta bíonn goimh orm is déistin
Cad sa diabhal atá ag tarlú do mo chompánaigh
Bhfuil siad slán nó fós ar strae
Nó an eol dóibh an praghas a ísleodh a svae
A gcuid prionsabal saolta a mbeidh orthu iad a fhágáil
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

Bhí bean agamsa thíos in Alabama
B’as an iargúil di siúd, ach bhí bonn lenár gcaidreamh
Ar sí, “Hé, gan aon agó
Cuir cruth ort féinig agus dea-chló,
Gheofá bás anseo, is ní bheadh ionat ach cuid den staidreamh”
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

Ola ón gcoigríoch,’tá i gceannas ar an tír seo
Féach timpeall ort, is cinnte go mbraitheann tú náire,
An síc ina rí ochón
Na seoda is na fáinní sróin’
Todhchaí ár dtíre á beartú ’cu in Amstardam is i bPáras
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

Tá ár n-ego neamhleáite, ár ndlíthe as dáta, ní bhaineann linn níos mó
Ní féidir seasamh thart ag feitheamh agus i ngátar
I dtír seo na mbua
Jefferson ag iompú ina uaigh
Buaileam sciath na ngamal a láimhseálfadh, mar dhea, Sátan
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

An teagmhálaí mór le rá, an bréag-lia, fuathaitheoir mná
Máistir cur i gcéill is an máistir atá praiticiúil
Ach an namhaid dom is léir
Caitheann seisean fallaing ghlé
Na díchreidmhigh, na gadaithe ag caint in ainm an reiligiúin
Is tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

Ocras is tart ar a lán, is pléascann an t-ardaitheoir gráin,
Ó, cé gur costasaí an bia a stóráil ná é a bhronnadh
Deir siad linn gan a bheith cúthail
Do chuid aislingí ’leanúint
Tá caint ar ghrá a bheith againn dá chéile, taispeáin dom an duine atá sona,
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.

Bhuel, go hIllinois do chuaigh mo bháb, leis an mbuachaill atá sí chun a chrá
Duine gan dóchas, ach ní raibh aon leigheas agamsa ar an scéal
Is cuma liomsa faoin eacnamaíocht
Is cuma liomsa faoin réalteolaíocht
Ach cuireann sé isteach orm an dream is ionúin liom bheith ’na bpuipéad
Tá traein mhall, tá traein mhall ag teacht chugainn gan mhoill.


SLOW TRAIN


Sometimes I feel so low-down and disgusted
Can’t help but wonder what’s happenin’ to my companions
Are they lost or are they found
Have they counted the cost it’ll take to bring down
All their earthly principles they’re gonna have to abandon?
There’s a slow, slow train comin’ up around the bend

I had a woman down in Alabama
She was a backwoods girl, but she sure was realistic
She said, “Boy, without a doubt
Have to quit your mess and straighten out
You could die down here, be just another accident statistic”
There’s a slow, slow train comin’ up around the bend

All that foreign oil controlling American soil
Look around you, it’s just bound to make you embarrassed
Sheiks walkin’ around like kings
Wearing fancy jewels and nose rings
Deciding America’s future from Amsterdam and to Paris
And there’s a slow, slow train comin’ up around the bend

Man’s ego is inflated, his laws are outdated, they don’t apply no more
You can’t rely no more to be standin’ around waitin'
In the home of the brave
Jefferson turnin’ over in his grave
Fools glorifying themselves, trying to manipulate Satan
And there’s a slow, slow train comin’ up around the bend

Big-time negotiators, false healers and woman haters
Masters of the bluff and masters of the proposition
But the enemy I see
Wears a cloak of decency
All nonbelievers and men stealers talkin’ in the name of religion
And there’s a slow, slow train comin’ up around the bend

People starving and thirsting, grain elevators are bursting
Oh, you know it costs more to store the food than it do to give it
They say lose your inhibitions
Follow your own ambitions
They talk about a life of brotherly love show me someone who knows how to live it
There’s a slow, slow train comin’ up around the bend

Well, my baby went to Illinois with some bad-talkin’ boy she could destroy
A real suicide case, but there was nothin’ I could do to stop it
I don’t care about economy
I don’t care about astronomy
But it sure do bother me to see my loved ones turning into puppets
There’s a slow, slow train comin’ up around the bend   

2017-11-15

DYLAN AMHRÁN 5 - SHOT OF LOVE

INSTEALLADH GRÁ

Tabhair dom instealladh grá, tabhair dom instealladh grá

Níl instealladh hearóin uaim mar leigheas ar m’aicíd
Níl instealladh tuirpintín uaim, ar mo ghlúine ag impí,
Níl instealladh cóidín uaim chun go ndéanfainn aithrí
Níl instealladh fuisce uaim, le bheith im’ Mhichael D.

Tabhair dom instealladh grá, tabhair dom instealladh grá

‘Dhochtúir, bhfuil tú ’g éisteacht? Teastaíonn roinnt Medicaid
Chonac ríochtaí seo an domhain, is tá eagla orm, mo léir
Níl aon phianta orm, ach maróidh sé mé dar Donn
Mar an slua úd lean Íosa, nuair a chuireadar praghas ar a cheann.

Tabhair dom instealladh grá, tabhair dom instealladh grá

Níl uaimse aon ailibí nuair a chaithim am led’ thaobh
Tá na ráflaí cloiste agam, gach ráfla acu saobh
Ná taispeáin aon scannán dom, ná tabhair aon leabhar dom le léamh
Ní shásódh sé sin an phian istigh, ná ní ghearrfadh sé an téad.

Tabhair dom instealladh grá, tabhair dom instealladh grá


Cén fáth a dteastódh uaim tú ‘mharú
Dhein tú m’athairse a mharú, is banéigniú,
Tatú ar mo leanaí ón nimh id’ pheann
Níl im’ Dhia ná im’ chairde ach greann.

Tabhair dom instealladh grá, tabhair dom instealladh grá

Ní mian liom a bheith le héinne anocht
Veronica amuigh, Mavis, cailín bocht
Tá neach ar gráin leis mé, tá sé gar dom, mear mín
An ceart dom díreach suí siar go dtaga sé aniar?

Tabhair dom instealladh grá, tabhair dom instealladh grá

Cad tá ar an ngaoth ag séideadh anocht?
Níl fonn orm dul trasna na sráide is tá an gluaisteán as a riocht
Glaoch fóin, tá gach éinne tar éis bogadh is léir
Mo choinsias ag cur as dom, tá, ón oíche aréir.

Tabhair dom instealladh grá, tabhair dom instealladh grá

Tabhair dom instealladh grá, tabhair dom instealladh grá
Más dochtúir tusa, tabhair dom instealladh grá.

 

SHOT OF LOVE


I need a shot of love, I need a shot of love

Don’t need a shot of heroin to kill my disease
Don’t need a shot of turpentine, only bring me to my knees
Don’t need a shot of codeine to help me to repent
Don’t need a shot of whiskey, help me be president

I need a shot of love, I need a shot of love

Doctor, can you hear me? I need some Medicaid
I seen the kingdoms of the world and it’s makin’ me feel afraid
What I got ain’t painful, it’s just bound to kill me dead
Like the men that followed Jesus when they put a price upon His head

I need a shot of love, I need a shot of love

I don’t need no alibi when I’m spending time with you
I’ve heard all of them rumors and you have heard ’em too
Don’t show me no picture show or give me no book to read
It don’t satisfy the hurt inside nor the habit that it feeds

I need a shot of love, I need a shot of love

Why would I want to take your life?
You’ve only murdered my father, raped his wife
Tattooed my babies with a poison pen
Mocked my God, humiliated my friends

I need a shot of love, I need a shot of love

Don’t wanna be with nobody tonight
Veronica's not here, Mavis just ain’t right
There’s a man that hates me and he’s swift, smooth and near
Am I supposed to set back and wait until he’s here?

I need a shot of love, I need a shot of love

What makes the wind wanna blow tonight?
Don’t even feel like crossing the street and my car ain’t actin’ right
Called home, everybody seemed to have moved away
My conscience is beginning to bother me today

I need a shot of love, I need a shot of love

I need a shot of love, I need a shot of love
If you’re a doctor, I need a shot of love   

2017-11-14

DYLAN AMHRÁN 4 - RING THEM BELLS

Buail na Cloig/ Ring them Bells

Buail na cloig, a bhodaigh
Ó chathair úd na néal
Buail na cloig ó na tearmainn
Thar na gleanntáin go réidh
Táid leathan táid domhain
Is an saol bun os cionn
Is an t-am ag rith ar gcúl
An bhrídeog leis is trua.

Buail na cloig, Naomh Peadar
Áit a séideann gaoth
Buail na cloig le do chrua-lámh
Chun go dtuigfidh gach n-aon
Ó tá ’na bhuaicthráth
Sa bhaile, ar an má,
Is tá fuineadh gréine i ndán
Don bhó bheannaithe bhán.

Buail na cloig, a Mharta.
Do mhac an bhochtáin
Buail na cloig chun go gcloisfidh cách
Aon Dia amháin
Ó an t-aoire tá fá shuan
An tsaileach faoi ghruaim
Is tá caoirigh an tslé’
’Dul amú.

Buail na cloig do na daill is bodhráin
Buail na cloig dúinn go léir atá ar fán
Buail na cloig do bheagán an áidh
’Thabharfaidh breith ar an gcóip nuair ’thagann an lá
Buail na cloig, ar eite an t-am,
Páiste ’ligeann glam,
An neamhurchóid gann.

Buail na cloig, a Chaitríona
Ó do sheomra gach lá
Buail iad buail ón daingean
Don lile ’tá faoi bhláth
Línte – ‘’Dhia na bhFeart
Trodaireacht lán de neart
Is nil achar ann a thuilleadh
’dir ceart is mícheart.

Ring them bells

Ring them bells, ye heathen
From the city that dreams
Ring them bells from the sanctuaries
’Cross the valleys and streams
For they’re deep and they’re wide
And the world’s on its side
And time is running backwards
And so is the bride

Ring them bells St. Peter
Where the four winds blow
Ring them bells with an iron hand
So the people will know
Oh it’s rush hour now
On the wheel and the plow
And the sun is going down
Upon the sacred cow

Ring them bells Sweet Martha
For the poor man’s son
Ring them bells so the world will know
That God is one
Oh the shepherd is asleep
Where the willows weep
And the mountains are filled
With lost sheep

Ring them bells for the blind and the deaf
Ring them bells for all of us who are left
Ring them bells for the chosen few
Who will judge the many when the game is through
Ring them bells, for the time that flies
For the child that cries
When innocence dies

Ring them bells St. Catherine
From the top of the room
Ring them from the fortress
For the lilies that bloom
Oh the lines are long
And the fighting is strong
And they’re breaking down the distance
Between right and wrong   

2017-11-13

DYLAN AMHRÁN 3 - PRECIOUS ANGEL

Precious Angel/ A Aingil Dhílis


‘Aingil dhílis, conas faoin ngréin
Conas nár bhraitheas-sa tú le mo thaobh
A léireodh dom mo dhaille, a léireodh mé ar strae
Nach lag a bhí an bonn fúm is gan ach gaineamh fé?

Tá ‘na chogadh anama, fuil is feoil ‘briseadh síos
Tá creideamh agat nó is neamhchreideamh é, ní bhaineann neodracht le Críost
Is glic atá an namhaid, tá an dubh ‘rainn ina gheal
An fhírinne ‘nár gcroí ach an creideamh ar ceal.

Doirt do léas, doirt do léas ar ball
Doirt do léas, doirt do léas ar ball
Doirt do léas, doirt do léas ar ball
Ní fhéadfainn é a dhéanamh ‘s mé liom féin
Ní léir dom mórán tá mé dall.

Tá mo chairde mar dhea faoi gheasa is léir
Féachann siad orm caol díreach is ar siad, “Bhuel, sin é é”
Agus samhlaigh an doircheacht atá anuas chugainn
Nuair iarrfar an bás ar Dhia is nach ligfear dóibh dul san uaigh

‘Shiúirín, tharla aisling dom is inseoidh mé duit faoi
Bhís ag tarraingt uisce do d’fhear céile, agus tú ag fulaingt faoin dlí
Bhí tu ag insint dó faoin mBúda, is bhí tú ag insint dó faoi Mhachmad, d’aon anáil,
Ach níor luaigh tú uair amháin an Té a tháinig is mar choirpeach fuair bás.

Doirt do léas, doirt do léas ar ball
Doirt do léas, doirt do léas ar ball
Doirt do léas, doirt do léas ar ball
Ní fhéadfainn é a dhéanamh ‘s mé liom féin
Ní léir dom mórán tá mé dall.

‘Aingil dhílis, níl aon amhras ort faoim’ scéal
 An rud a thug Dia dúinn, ní raghaidh sé i léig
Táimid clúdaithe le fuil, agus ba dhaoir iad ár sinsir romhainn
Agus trócaire orthu ina n-uaigh ochón.

Is tú ríon gheal mo cholainn’, is tú mo bhean, is tú mo shéan,
Is tú lampa m’anama, san oíche ríméad
Ach tá foréigean sna súile, ná mealltar sinn arís
Ar ár mbealach ón Éigipt, is tríd an Aetóip, go halla breithiúnais Chríost.

Doirt do léas, doirt do léas ar ball
Doirt do léas, doirt do léas ar ball
Doirt do léas, doirt do léas ar ball
Ní fhéadfainn é a dhéanamh ‘s mé liom féin
Ní léir dom mórán tá mé dall.
 

Precious angel

Precious angel, under the sun
How was I to know you’d be the one
To show me I was blinded, to show me I was gone
How weak was the foundation I was standing upon?

Now there’s spiritual warfare, flesh and blood breaking down
Ya either got faith or ya got unbelief and there ain’t no neutral ground
The enemy is subtle, how be it we are deceived
When the truth’s in our hearts and we still don’t believe?

Shine your light, shine your light on me
Shine your light, shine your light on me
Shine your light, shine your light on me
Ya know I just can’t make it by myself
I’m a little too blind to see

My so-called friends have fallen under a spell
They look me squarely in the eye and they say, “Well, all is well”
And imagine the darkness that will fall from on high
When men will beg God to kill them and they won’t be able to die

Sister, let me tell you about a vision I saw
You were drawing water for your husband, you were suffering under the law
You were telling him about Buddha, you were telling him about Mohammed
in one breath
You never mentioned one time the Man who came and died a criminal’s death

Shine your light, shine your light on me
Shine your light, shine your light on me
Shine your light, shine your light on me
Ya know I just can’t make it by myself
I’m a little too blind to see

Precious angel, you believe me when I say
What God has given to us no man can take away
We are covered in blood, girl, you know both our forefathers were slaves
Let us hope they’ve found mercy in their bone-filled graves

You’re the queen of my flesh, girl, you’re my woman, you’re my delight
You’re the lamp of my soul, girl, you torch up the night
But there’s violence in the eyes, girl, so let us not be enticed
On the way out of Egypt, through Ethiopia, to the judgment hall of Christ

Shine your light, shine your light on me
Shine your light, shine your light on me
Shine your light, shine your light on me
Ya know I just can’t make it by myself
I’m a little too blind to see   

2017-11-12

Bob Dylan: An Tionscadal Gaspal




Tá a fhios ag an saol mór gur bronnadh an Duais Nobel ar son na Litríochta ar Bob Dylan. Is mian le IMRAM gné neamhghnách de chorpas Dylan a léiriú, an ceol gaspal. I measc na n-amhrán a chanfar beidh What Can I Do For You, aistrithe anseo ag Gabriel Rosenstock.

CAD AB ÁIL LEAT DÍOM?

Uaitse a fuaireas an uile ní
Cad ab áil leat díom?
Thugais domsa mo shúile cinn
Cad ab áil leat díom?

Tarraingthe ón daoirse, dhein mé a athnuachan im’ chroí
Shásaigh an t-ocras a bhí orm go síoraí
D’oscail an doras nach ndúnfaidh éinn’ agus is leathan mar a bhí,
Is roghnaigh Tú mé, an beagán atá íon,
Cad ab áil leat díom?

Ar mo shonsa sea fuair Tú bás
Cad ab áil leat díom?
Is do mhínigh Tú an uile chás
Cad ab áil leat díom?

Nuair a shaolaítear neach, sea bíonn na splancacha san aer,
Is is saoi é dar leis féin agus bíonn air géilleadh don bhréag
Cé a shábhálfadh é is teacht idir é is éag?
Bhuel, dheinise é is níl aon ní fágtha dúinne le cur i gcrích
Cad ab áil leat díom?

Thugais dúinne gach a bhfuil faoin ngréin
Cad ab áil leat díom?
Thugais domsa an bheatha féin
Cad ab áil leat díom?

Tuigim gach aon ní faoi nimh, tuigim arraing mar bhíos i nguais
Cuma liom an tslí bheith garbh, léirigh dom a tús
Aon ní is áil leat féin, inis dom, a Rún
Bhuel, níor thuilleas-sa é ach féach gur tháinig mé tríd
Cad ab áil leat díom?

WHAT CAN I DO FOR YOU?

You have given everything to me
What can I do for You?
You have given me eyes to see
What can I do for You?

Pulled me out of bondage and You made me renewed inside
Filled up a hunger that had always been denied
Opened up a door no man can shut and You opened it up so wide
And You’ve chosen me to be among the few
What can I do for You?

You have laid down Your life for me
What can I do for You?
You have explained every mystery
What can I do for You?

Soon as a man is born, you know the sparks begin to fly
He gets wise in his own eyes and he’s made to believe a lie
Who would deliver him from the death he’s bound to die?
Well, You’ve done it all and there’s no more anyone can pretend to do
What can I do for You?

You have given all there is to give
What can I do for You?
You have given me life to live
How can I live for You?

I know all about poison, I know all about fiery darts
I don’t care how rough the road is, show me where it starts
Whatever pleases You, tell it to my heart
Well, I don’t deserve it but I sure did make it through
What can I do for You?

2017-11-11

TIONSCADAL AN tSNEACHTA/THE SNOW PROJECT

Déardaoin 30ú Samhain/Thursday 30 November 7.00pm
Éigse Éireann/Poetry Ireland
11 Parnell Square East, Dublin 1
Cead isteach/admission €10
Tickets online/ticéid ar líne: https://www.eventbrite.ie/e/tionscadal-an-tsneachtathe-snow-project-tickets-39650812648?aff=efbeventtix

Tá triúr filí, duine acu i mBéarla agus an bheirt eile i nGaeilge, ag dul i ngleic le téama an tsneachta sa tionscadal seo. Duine acu is ea Mícheál Ó hAodha, údar an tsaothair Leabhar Dubh an tSneachta, cnuasach gearrdhánta ata ag ple le cuimhne, caillteanas agus sneachta. File agus ealaíontóir colláise í Helen Ivory, údar Waiting for Bluebeard agus The Breakfast Machine. Domhan suaite a léiríonn sí, dar le Penelope Shuttle, suaite ach meallacach mar sin féin, lán d'íoróin is míshuaimhneas. Léifidh Gabriel Rosenstock haiku leis an máistir Issa, ó cheantar an tsneachta Shinano sa tSeapáin, traschruthaithe i nGaeilge. Beidh íomhánna scáileáin againn ó Margaret Lonergan agus tionlacan ceoil ó Enda Reilly.

The Snow Project features three poets - two in Irish, one in English - exploring the theme of snow. Mícheál Ó hAodha has just recently published Leabhar Dubh an tSneachta, in which he explores themes of loss, memory and snow. Helen Ivory is a poet and collage artist, and the author of Waiting for Bluebeard and The Breakfast Machine. Penelope Shuttle has described her work as creating 'a troubled yet beguiling world rich in irony and disquiet'. Gabriel Rosenstock will read Irish transcreations of a selection of Japanese haiku on the theme of snow. Margaret Lonergan will create visuals, whilst the poets will read to musical accompaniment from Enda Reilly.

2017-11-07

Haiku le Issa ón mbliain 1813

Cad a bhí ag titim amach sa bhliain 1813, seachas na gnáth-chogaí?
  • Rugadh an scríbhneoir Gearmánach Hebbel.
  • Rugadh an fealsamh Danmhargach Kierkegaard.
  • Rugadh Tomás Moriarty nó ‘Tomás an Éithigh’.
  • Rugadh an cumadóir ceoil Gearmánach Wagner.
  • Cailleadh Tecumseh, ceannaire Meirindiach.
  • Rugadh Verdi, cumadóir Iodálach.
  • Rugadh Büchner, scríbhneoir Gearmánach.
  • Rugadh Tomas Andrews, ceimiceoir Éireannach.

Cailleadh an sagart iontach Denis Taaffe faoina ndúradh an méid seo a leanas, 
‘And after alternately engaging in scenes of the grossest sensuality and the most abject poverty his powers were exhausted, he became debilitated in mind and body and after an illness of three weeks died a great penitent in August 1813 in the 56th year of his age, a melancholy mix of energy and weakness, of genius and profligacy.’

Agus sa bhliain 1813, chum Issa an haiku seo, i measc a lán eile:

 
ionad scíthe an phiasúin
an tráthnóna seo . . .
scrín bheag
 

.夕雉の寝所にしたる社哉


yû kiji no ne-doko ni shitaru yashiro kana

2017-11-04

Nirvana Shatakam


mano buddhi ahankara chittani naaham na cha shrotravjihve na cha ghraana netre na cha vyoma bhumir na tejo na vaayuhu chidananda rupah shivo'ham shivo'ham

Ní mé an aigne, an intleacht, an ego ná an chuimhne,
Ní mé na cluasa, an craiceann, an tsrón ná na súile,
Ní spás mé, ná talamh, ná tine, uisce ná gaoth:
Foirm an chomhfheasa agus na lúcháire mé,
Is mise Síve síoraí

na cha prana sangyo na vai pancha vayuhu na va sapta dhatur na va pancha koshah na vak pani-padam na chopastha payu chidananda rupah shivo'ham shivo'ham
Ní anáil mé, ná na cúig dúile,
Ní damhna mé, ná cúig thruaill an chomhfheasa
Ná ní urlabhra mé, ná lámha, ná na cosa:
Foirm an chomhfheasa agus na lúcháire mé,
Is mise Síve síoraí

na me dvesha ragau na me lobha mohau na me vai mado naiva matsarya bhavaha na dharmo na chartho na kamo na mokshaha chidananda rupah shivo'ham shivo'ham

Ní bhaineann ‘is maith-ní maith’ liom,
Ná saint ná seachrán,
Ní bhaineann mórtas liom ná éad,
Níl dualgas ar bith orm
Ná dúil sa mhaoin, sa drúis ná sa tsaoirse:
Foirm an chomhfheasa agus na lúcháire mé,
Is mise Síve síoraí

na punyam na papam na saukhyam na duhkham na mantro na tirtham na veda na yajnah aham bhojanam naiva bhojyam na bhokta chidananda rupah shivo'ham shivo'ham

Gan suáilce, gan duáilce, gan phléisiúr, gan phian,
Níl gá agam le mantra, le hoilithreacht,
Le scrioptúr, le deasghnáth,
Ní mé an t-eispéireas ná neach a raibh eispéireas aige:
Foirm an chomhfheasa agus na lúcháire mé,
Is mise Síve síoraí

na me mrtyu shanka na mejati bhedaha pita naiva me naiva mataa na janmaha na bandhur na mitram gurur naiva shishyaha chidananda rupah shivo'ham shivo'ham

Ní bhaineann eagla roimh bhás liom,
Sainaicme ná creideamh ar bith,
Níl athair agam ná máthair
Mar nár rugadh riamh mé,
Ní gaol le héinne mé, ná cara,
Ní oide ná dalta mé:
Foirm an chomhfheasa agus na lúcháire mé,
Is mise Síve síoraí

aham nirvikalpo nirakara rupo vibhut vatcha sarvatra sarvendriyanam na cha sangatham naiva muktir na meyaha chidananda rupah shivo'ham shivo'ham
Ní bhaineann déachas liom, éagruth é mo chruthsa,
Mairim gach áit, ar fud na gcéadfaí uile,
Níl ceangal orm, nílim saor ná i mo dhaor:
Foirm an chomhfheasa agus na lúcháire mé,
Is mise Síve síoraí

Adi Shankara

2017-11-03

Esta Muntanya D’enfrente

Féach ar an sliabh os mo chomhair


Féach ar an sliabh os mo chomhair
Soilsithe tá is tá sé á dhó:
Is ann a chailleas-sa mo ghrá
Im’ shuí atáim ag déanamh bróin.

Chuireas-sa crann, crann seasmaine
Chuireas an crann sin i mo ghairdín.
Chothaíos é is bhí sé ‘na sheasamh,
Pléisiúr á bhaint as ag cách.

Fanann mo shaol go léir ‘na rún
Rúin mo shaoil ina rúin,
Bíodh an spéir dom ina páipéar,
An mhuir bíodh ina dúch.

Is tá na crainn mar chleití dúigh,
Breacfaidh mise síos gach aon bhuairt,
Ní heol d’aon duine mé bheith i bpéin,
Ní thagann gaolta ar cuairt.
 

Esta Muntanya D’enfrente

Esta muntanya d'enfrente
S'asiende i va kemando.
Ayí pedrí al mi amor,
M'asento i vo yorando.

Arvoliko de yasimín,
Yo lo ensembrí en mi guerta.
Yo lo kresí, lo 'ngrandesí,
Otros s'están gozando.

Sekretos kero deskuvrir,
Sekretos de mi vida.
El sielo kero por papel,
La mar kero por tinta.

Los arvolés por pendolás,
Para eskrivir mis males,
No ay ken sepa mi dolor,
Ni ajenos ni parientes.

2017-11-02

Cloigíní Bhráisléad Murnáin

Balakrishna Bhagwant Borkar
Ba ar an lá úd a tháinig do chloigíní bhráisléad murnáin
Chugam agus a gcling bhog nach n-imeodh
Amach as an dorchadas athartha
Faoi bhun an chrainn bhainiain.

Thit ciúnas ar na coillte,
Chroith na duilleoga is d’fhan gan chorraí
Pé táimhe a bhí
Ar na seamaidí féir
Dhúisíodar go séimh.

Bhuail cloig an teampaill i gcéin
Mhaolaigh ar ghlugarnach na habhann
Ansin líon an dorchadas dlúth an t-aer
Le cumhracht
Tinte ealaíne na féile ag bláthú os ár gcionn
Lasadh gach póir dínn
Cuma rathúil ag teacht ar gach tuar
Is comhartha is ba neamhghnách gach uile cheann acu.

Lúcháir an tsonais ag éirí chun na scornaí
Arraing an bhróin ag sileadh ón tsúil
Deineadh seoda díobh is thosnaigh ag lonrú
Ba ansin tá a fhios agat
Gan fhios dúinn a d’fhásamar ina chéile mar aon.

Inár seasamh ansin le chéile
Agus caora bainiain anuas orainn
Ina gcith
Iompraíodh sinn go tír na n-iontas sa ré i gcéin
Éilísiam, Tír na nÓg.

Níl aon chuid de sin fágtha inniu
Tá mo shaol féin ag druidim chun deiridh
Ach ina dhiaidh sin is uile, go tobann
Cloisim na cloigíní bhráisléad murnáin.

Anois féin, braithim brúcht an ghrá
A chuireann freanga mhilis orm
Agus fiú anois dúisíonn an bhrionglóid mé.    
 

Balakrishna Bhagwant Borkar


ANKLET BELLS

(Paijana)


It was on that day that your anklet bells
With their soft, lingering jingle
Came to me from the fathering darkness
Under the banyan tree.

All the woods fell silent,
The leaves quivered and stood still
Over the blades of grass
In their drowsiness
There came a tender wakefulness.

Temple bells rang from afar
The river’s gurgle became subdued
The thickening darkness then
Filled the air with fragrance
Over us blossomed festive fireworks
Each pore was set aflame
Portents and omens all unusual
Started appearing auspicious.

The bliss of happiness surging to the throat
The pain of sorrow flowing from the eye
Turned into gems and started sparkling
It was then, you know
That all unawares we two grew into one.

As we stood there together
Exposed to the shower
Of banyan berries raining over us
We felt transported
To the charming world of the far-off moon
And the blissful field of Elysium.

Of all that, nothing remains today
My life itself is drawing to its close
Yet even now all of a sudden
I keep on hearing your anklet bells.

Even now I feel the flush of love
And a sweet shudder passes through me
Even now my very dream becomes my wide awakening.
 

(Translated by: Prof S. S. Kulkarni)

2017-11-01

Youngho Kang

lá eile
    guth eile
        haiku eile


            another day
    another voice
another haiku

2017-10-31

Graifítí an Lae: Kirkpatrick Sale

 Kirkpatrick Sale
Méadaíonn ar ainnise eacnamaíoch agus shóisialta i gcomhréir dhíreach le méid agus cumhacht rialtas láir an náisiúin nó an stáit.

2017-10-30

Stonehenge

Pete Turner (1934 -2017)
Stonehenge
is an ghealach . . .
comhrá ársa
Stonehenge
and moon . . .
ancient conversation
Το Στόουνχετζ
και το φεγγάρι...
αρχαία συνομιλία

Leagan Gréigise: Sarah Thilykou

2017-10-29

dorchadas

Kon Markogiannis
sa dorchadas fiú
amhrán síoraí
an Fhéin
even in darkness
the endless song
of the Self
και στο σκοτάδι
τ' ατέλειωτο τραγούδι
του Εαυτού μας

Leagan Gréigise: Sarah Thilykou

2017-10-28

Yorick

Kon Markogiannis (Thessaloniki)
fos ag déanamh grinn
gan amhras . . .
Yorick
still full of jest
no doubt . . .
Yorick
ακόμη κάνει αστεία
αναμφιβόλως ...
είναι ο Γιόρικ

Leagan Gréigise: Sarah Thilykou

2017-10-27

Brúid Aisteach

Bagairt mé ar gach éinne a chastar orm

Ní luaithe san áit mé
ná go ndúntar doirse is fuinneoga
Nuair a fheiceann siad mé
iarrtar ar aíonna imeacht ar an dtoirt
Sleamhnaíonn siad óm' chaint
is féachann go himníoch ina dtimpeall
Titeann tost orthu
agus beartaíonn ar mé a ruaigeadh go grod

Gróigthe faoin mbord, seolann siad téacsanna
á rá le n'fheadar cé hé go bhfuilim tagtha
Glacann siad féiní im' theannta
is bailíonn leo
iad ag déanamh iontais dem' ghuth

Tá péire adharc péinteáilte ag duine éigin
os cionn mo bhlaoisce, is seó bóthair mé
Táim iompaithe im' bhrúid aisteach
ag duine éigin.

Perumal Murugan

2017-10-26

Gal is toit

níl sa saol
ach gal . . .
gal is toit
the world
is nothing . . .
a puff of smoke
le monde
n'est rien...
un souffle de fumée

Daniel Py a chuir i bhFraincis

2017-10-25

Dánta conspóideacha Vishnu Wagh, polaiteoir as Goa

Vishnu Surya Wagh

Sudhirsukt: Laoi na Sudhir

Vishnu Wagh

Sudhir mé
Balbhán ab ea mo sheanathair
Agus bhí allaíre ar m’athair
Is de bhunadh na tíre seo mé
A mbolg lán ag strainséirí
Agus ocras ormsa de shíor.
Ba cheart go mbeadh an tír seo
Ina scairdeán gaoise
Ina áit sin, sé Kashi an deiscirt é
Agus Parashuram faoi ndeara é . . .
Nuair a chloisimse an t-ainm sin
Tagann goimh orm
Eisean a thug péist na sainaicmí
Go Goa an chéad uair

XX
Is cosúil gur scaoil Parashuram saighead
Sa mhuir agus gur chúlaigh sí
Insíodh an scéal sin bliain i ndiaidh bliana
Agus cuireadh an dubh ina gheal ar an Bahujan Samaj
Leis an mbréag sin theastaigh uathu a chruthú
Gurb iadsan a chruthaigh an tír seo
A lucht an pheaca: más sibhse a bhí anseo ar dtús
Cérbh iad na Mahar, Bhandari, Kharvi, Pagi,
Gawda, Velip, Dhangar, Kunbi:
Cérbh iad?
Lena gcuid allais agus lena gcuid fola
A dheineadar torthúil an tír seo
Sea sea: sinne, na Sudhir

XX
Shábháil sibh ár mbeatha
Trí éisc na Saraswati a ithe
Chun tuilleadh iasc a ithe
Arbh éigin daoibh an tír seo Gomant a shlogadh?

XX
Chuir sibh deireadh
Leis an gcultúr bunaidh Airianach
Agus in áit na ndéithe neamhábhartha
Cuireadh isteach íola cloiche


XX
Bhí ar ár gcumas támhnéal a ruaigeadh
Is dul i dtámh, siúl trí thine
Labhairt aghaidh ar aghaidh
Le foirmeacha den dúlra a bhí beo
Ach sibhse le bhur nósanna Véideacha
Stróic sibh ár nasc srincne leis an timpeallacht
Dhíbir sibh
Na déithe is na bandéithe dúlra a d’adhramar
Is d’oscail teampaill
Na n-íol

XX
Pé dream a bhí i gcumhacht
Chuimil sibh mil leo
Agus nuair ba Kulkarni is Nadkarni sibh
Glanadh ár n-ainmneacha de na taifeadtaí
Agus le himeacht ama ba sibhse na tiarnaí talún
Agus sinne bhur searbhóntaí
Ó shin i leith is ag sclábhaíocht atáimid
Ar mhaithe libhse
Sea sea díreach é
Sinne, na Sudhir

XX
An snáth beannaithe ar bhur nguaillí
Timpeall ár mbásta a bhí an snáth seo againne
Ár bhfuinneamh caite againn
Ag bailiú bhur bpunann ríse
Agus d’itheamar go mall
An grán a thit, an fuílleach.
Mar shearbhóntaí bhíomar gan chumhacht
Ar thuarastal lae ba sclábhaithe sinn
Scuabamar bhur vearanda
Agus diamaint ag sileadh dár gclár éadain feadh an ama
Sea sea díreach é
Sinne na Sudhir úd

XX
Níl swami ar bith againne
Ná mainistir
Dúnta inár gcoinne atá sanctóir an teampaill
In bhur ndorn atá dia
Más éagsúil sibh is mar a chéile sibh
Bídís cothrománach nó ingearach
Is maith a oireann na comharthaí sainaicme
ar bhur gclár éadain do bhur stádas Mahajan
Sibh luite in aghaidh cholúin an teampaill
Fad is atá an rath á iompar ar na guaillí seo againne
Cead isteach agaibhse sa sanctum sanctorum
Is sinne ag crochadh thart lasmuigh
Libhse an prasad go léir ó cheart
Agus glúin i ndiaidh glúine
Gan faic ar an duilleog seo againne
Ach an fuílleach
Sea sea
Sinne na Sudhir

XX
Chuir sibh baracáidí thart ar dhaoine
Níor ith sibh ach éisc den scoth
Thaistil sibh ar bhóithre ríoga
Na bóithre seo againne lán de sclaigeanna
D’fhonn freastal ar na déithe
Dúirt sibh go dtógfadh sibh teampaill
Ach taobh leis na teampaill
Thóg sibh háraim
Iad siúd atá ag freastal ar na déithe
Iompaithe ina gcailíní rince agaibh
Cén cur amach atá ag an íol cloiche air seo go léir
Bhain sibh an-súp ar fad as an saol
Dhein cumhacht thiarnúil an reiligiúin
Chomh sotalach sin sibh
Gur chruthaigh sibh fiú amháin
Sochaí ab ísle fós ná na Sudhir
Ó, a aicme an mhí-áidh!
Tá an domhan athraithe.
Ar nós an fhéinics ón luaith
Is ag éirí atá siad anois
Mar sin féin braithim fós
Arraing uafásach im’ chroí
Ag smaoineamh dom ar bhur n-ainghníomhartha
Sea, sea
Is Sudhir sinn!

XX
Cruinníodh le chéile inár ndaimh sinn
Is cuireadh cuing orainn
Agus nuair a tugadh an fómhar isteach
Cic sa tóin a fuaireamar
Allas á chur againn sna goirt
Sibhse ag comhaireamh an airgid
Is milis é bhur mún fiú amháin
Is searbh í ár bhfuilne!
Nach cliste a bhí sibh:
Ár mbréid gabhail á fhliuchadh againne
Is an thigur á ithe agaibhse!
Mar sin féin tháinig eagla oraibh
Go n-iompódh ár ndorn in bhur gcoinne
Mar sin ghearr sibh na féitheacha rosta dínn
Gan trua gan taise
Sea, sea
Is Sudhir sinn

XX
B’fhéidir gur shíl sibh
Gurbh amadáin iad ár sinsir
Is nach lasfaí tóirse
Ar chosán dorcha
Tháinig meirg orainn is sibh ag satailt orainn
Deineadh moirt dínn ar nós ón gcnó caisiú
Agus sú ár mbeatha á bheiriú agaibh
Driogadh biotáille asainn
Bhí rith an rása agaibh
Traidisiún an éadóchais
A bhain le seanathair balbh, athair is allaíre air
Ina luí inniu sa reilig
Cuireann sé sin flosc chun troda orainn
Sea, sea
Sudhir sinn

XX
Ár seanghiobail againn á stróiceadh
Athionchollú nua foirmithe againn inár gcroí
Meallta súl ina lampaí
Lasfaimid coinnle de sholas na gealaí
Maidneachan oscailte atá uainn
Táimid bréan bailithe de na hoícheanta dorcha seo!
Dúinne an mantra Shambhukalo
Scríbhinní Tukaram
Deineadh lampa den solas
Agus guth a fuarthas ó Bhim!
Táimid chun na shastras a réiteach
Tá liú le clos ó gach taobh
Táthar ag súil le cath mór
Sea, sea
Is Sudhir sinn



XX

Má ta de mhisneach ionaibh
Aghaidh a thabhairt orainn
Scoiltfimid bhur mblaosc
Agus náireofar os comhair an tsaoil sibh!
Den chéad uair leis na cianta
Tá an chosmhuintir suaite
Tá cúiteamh uathu
Agus tá siad ag bualadh ar an doras . . .
Tilka fola ar a gclár éadain acu
An dorchadas á dhó ag tine bheannaithe
Támhnéal orainn, táimid réidh
Mar a bheadh pir buile
Agus léireofar ár neart don Bhrámanachas
Os comhair an tsaoil mhóir . . .
Iad siúd atá linn
Feicfidh siad nach thíos atáimid a thuilleadh
Ní toisc gur Sudhir sinn
Ach toisc gur mian linn maireachtaint mar dhaoine  . . .
Díreach mar dhaoine
Sinne  . . . an dream is cróga ar domhan
Sudhir sinn!


An Difríocht
Itheann siadsan éisc
Ithimidne éisc.

XX
Ólann siadsan
Ólaimidne
XX
Focálann siadsan mná
Focálaimidne mná leis.

XX
Bíonn folcadh acusan
Bíonn folcadh againne.
XX   
Tar éis sinn féin a ní
Bíonn siadsan glan.
Fanaimidne truaillithe, áfach


XX
Nó conas a ligfí isteach sa seomra urnaí iad
Is lámh a leagan ar Dhia
Agus sinne ag breathnú ón dtaobh amuigh
Gan baint a bheith againn leis?
Tá difríocht
Eadrainn.

XXX

Tuata
Níor thuigeas ar dtús na cleasa a bhí acu
Chun sainaicme a aithint,
Lá amháin thugas cuairt ar thigh carad.
Bhí uncail liom ina shuí sa vearanda.
Cuireadh in aithne dá chéile sinn.

XX
Wagh? Duine againn féin mar sin, a mhic?
Arsa Uncail is dhein gáire beag cairdiúil.
Bhí mearbhall orm.
XX
Chun nach mbeadh aon amhras orm a thuilleadh
Ar seisean ansin –
‘Tá tú gaolta ní foláir leis na Kamat Waghs as Ribandar.’
‘Níl,’ a deirimse.
‘As Karwar duit mar sin.’
‘Ní hea. De bhunadh Goa sinn.’
‘Dáiríre? Cén áit?’
‘As Dongrim.’
‘Caithfidh gur mahajan thú den teampall Ram mar sin.’
‘Ní hea. Is sati í an bandia seo againne.’

XX
Tar éis dó an méid sin ar fad a rá
Ní raibh Uncail céad faoin gcéad cinnte – mar sin ar sé –
‘Tá go maith, cén dia a bhaineann le bhur bhfine, abair liom.’
‘Siddhanath!’ a d’fhreagair mé.
‘De Shiroda?’
‘Sea.’
‘Ní GSB sibh mar sin?’
‘Ní hea, a Uncail, is Bhandari sinn.’

XX
Gháir Uncail os ard. Thosnaigh sé ag rá –
‘Ná bí buartha. Níl ann ach fiosracht.
Ní ghéillimidne do shainaicmí ná do chreidimh.
Seo, bíodh braon tae agat.
Bhfuil fhios agat: tá Goa thíos leis go mór
De dheasca na ndeighiltí seo idir dhaoine.
Cé atá ina Bhráman? Cé atá ina Shudhir?
Cén bhrí a bhaineann leis na difríochtaí sainaicme is creidimh seo?
Ba chóir dúinn a bheith tuata.
Caithfidh sochaí gan sainaicmí a bheith againn, tá’s agat?

XX
D’fhan sé ag faire orm
Ag súil le freagra.
Bhí mo cheann cromtha agam.
Ach le linn dom mo chuid tae a ól
Ní fhéadfainn mo shúile a bhaint
Den snáth beannaithe
Ar ghualainn m’Uncail.





Sainaicmí
Ní fhiosraíonn éinne anseo
Faoi shainaicme an duine eile
Ach aithníonn ciaróg
Ciaróg eile.
XX
Gawda eisean, Bandari é siúd
Kharvi eisean, Chari é siúd,
Vani eisean, Gawli é siúd
Madval eisean, Kansar é siúd
Mhalo eisean, Kalaikar é siúd,
Maratha eisean, Satarkar é siúd,
Chamar eisean, Mahar é siúd
Shet eisean, Kumbhar é siúd,
Tá aithne ag gach éinne ar a chéile.



XX

Ní luafar
Go hoscailte é
Ach mar a bheadh nathair is dhá cheann uirthi
Fanann cuachta suas
San eireaball.


XX
Táimidne ceart go leor ar aon chuma
Tá ceastaí laistigh de cheastaí ina measc siúd
Cuid acu cothrománach
Cuid acu ingearach
Ar aon nós
Bíonn ballaí idir bhallaí
GSB an duine seo, Chitrapur é siúd, agus is Bardezkar é an duine eile.


XX

An saghas amháin iad na sagairt ar a laghad?
Ina measc siúd leis faightear Chitpavan
Dravid cuid acu, nó Padhe
Agus Kirvont a thuilleadh fós.

XX
Bíonn sainaicmí ag daoine
An mbíonn daoine ag sainaicmí?
Ní bhaineann sainaicme ar bith le hocras
An mbíonn ocras ar shainaicme?
Bíonn dúil éigin
Arraing éigin ag gach sainaicme
Ach an mbaineann sainaicme ar bith
Le dúil, le harraing?

XX
Moladh go deo leis an gcunús lofa
A chuir tús le sainaicmí
Agus a thóg fálta
Thart ar chorpáin.











Cúlra an scéil anseo agus anseo i nuachtán na hIndia

2017-10-24

Litir dheireanach Sultana Daku go dtí a Mhac

A mhic,
fad is a bhí an dé im' scamhóga
is ag robáil a bhíos
le triocha bliain anuas;
nuair d'éirigh an robáil ródheacair dom
sciobas chomh maith agus d'fhéadfainn;
nuair nach rabhas in ann sciobadh ná robáil níos mó
chuas le dúnmharú;
nuair a bhí deireadh leis sin
chaitheas sealán an chrochadóra;
ná dearmad, beidh do thurnsa agat
le himeacht ama.
Is dual do pháiste sé bliana d'aois
gairm a athar a fhoghlaim i dtús a shaoil
ach cuimhnigh, ná cuir olc ar pholaiteoirí
tosnaíonn a bpáistí siúd ag foghlaim agus iad cúig bliana d'aois!


Gulzar

2017-10-23

Smaoineamh an Lae: Haidakhan Babaji

Haidakhan Babaji
Nuair a thagann leoin isteach san fhoraois, teitheann na hainmhithe eile. Mar a chéile, imeoidh gach drochsmaoineamh ach ainm an Tiarna a rá.

2017-10-22

Jason Symes

Jason Symes, Liffey skin
annalivia
abhainn na life . . .
sea
annalivia
abhainn na life . . .
yes

2017-10-21

Haiku le Issa ón mbliain 1824

sagart dall
is a bhabhla dearg  . . .
an ruaig á cur ar chuileog aige

.座頭坊や赤椀で蠅追ひながら

zato bô ya aka wan de hae oi-nagara

2017-10-20

Eistirín

(éist leis anseo)

Ár nEistirín, ní itheann feolta
Teach dá cuid féin teastaíonn óm’ stóirín

Ár nEistirín, Eistirín, Eistirín,
Eistirín, peata do mhamaí
Ná bí dána, ‘stóirín bán.

Chuaigh Eistirín ag triall ar uisce
Chun a grá geal féin a fheiscint
 
Ár nEistirín, Eistirín, Eistirín,
Eistirín, peata do mhamaí
Ná bí dana, ‘stóirín bán.
 
Chuaigh Eistirín ar an díon in airde
Cun radharc ‘fháil ar a stór ‘s a grá geal
  
Ár nEistirín, Eistirín, Eistirín,
Eistirín, peata do mhamaí
Ná bí dána, ‘stóirín bán.

Ár nEistirín chuir uirthi a cóta
Chun na hamharclainn’ léi is dócha!
  
Ár nEistirín, Eistirín, Eistirín,
Eistirín, peata do mhamaí
Ná bí dána, ‘stóirín bán.

Esturulu

Esturulu no kome karne,
porke kere kaza aparte.

Esturulu, 'sturulo, 'sturulo
Esturulu de la mama
no me tengaz dingun mal.

Esturulo se fue al pozo
para ver su bel hermozo.

Esturulu, 'sturulo, 'sturulo
Esturulu de la mama
no me tengaz dingun mal.

Esturulu se fue al tejado
para ver su enamorado.

Esturulu, 'sturulo, 'sturulo
Esturulu de la mama
no me tengaz dingun mal.

Esturulu se metio palto
para irse al teatro.

Esturulu, 'sturulo, 'sturulo
Esturulu de la mama
no me tengaz dingun mal

2017-10-19

Mar Éan a Eitlíonn sa Spéir




Mar éan a eitlíonn sa spéir,
Eitlíonn leis ó bhláth go bláth,
Dá mbeinnse fágtha liom féin
Ní bheadh eolas agam ar an ngrá.

Mar éan a eitlíonn sa spéir,
Eitlíonn leis ó bhláth go bláth,

Dá mbeinnse fágtha liom féin
Ní bheadh eolas agam ar an ngrá.

A shearc, a stóirín,
Ó mo shúile sileann deora.

Tá mo ghrá ina pheaca uafásach
Aingeal lonrach glé na háilleachta.


Tá do ghrá t’réis mé ‘dhó

Nuair a imíonn tú bím lán de bhrón.
A shearc, a stóirín,
Ó mo shúile sileann deora
Tá mo ghrá ina pheaca uafásach
Aingeal lonrach glé na háilleachta.


Tá do ghrá t’réis mé ‘dhó
Nuair a imíonn tú bím lán de bhrón.
 

Komo El Pasharó Ke Bola


Komo el pasharó ke bola,
I bola de flor en flor,
Si tú me deshavas sola,
No konosía yo el amor.

Komo el pasharó ke bola,
I bola d'en flor en flor,
Si tú me deshavas sola,
No konosía yo el amor.

T'amo, t'adoro
Yo por ti siempre yoro
Mi amor es pecado mizura
Andjel sos de la ermozura.

Tu amor m'enflamó
Yoro la tu despartisión.

T'amo, t'adoro
Yo por ti siempre yoro
Mi amor es pecado mizura
Andjel sos de la ermozura.

Tu amor m'enflamó
Yoro la tu despartisión.
 

2017-10-18

Graifítí an Lae: Leopold Kohr

Ní hamháin go réiteodh domhan mion-stát fadhbanna na brúidiúlachta sóisialta agus cogaidh, réiteodh sé fadhb an leatroim agus na tíorántachta. Réiteodh sé gach fadhb a eascraíonn as cumhacht.

2017-10-17

MÉ IÓNA / I AM JONAH


1
Is mé Ióna mac Aimití
cloisim guthanna
guthanna ón duibheagán
I am Jonah son of Amittai
I hear voices
voices from the deep

2
laistigh díom is lasmuigh
atá na guthanna seo
aithním iad is ní aithním

these voices are within
and without
familiar and strange

3
guthanna uisciúla ag glaoch orm
teangacha guairneáin
istigh ionam – beo!

watery voices calling to me
swirling tongues
alive – inside me

4
tostanna
nárbh eol dom cheana
ag leathnú amach go fíor na spéire i gcéin

silences
like I’ve never known before
extending to the far horizon

5
de chine eile mé . . .
dá réir sin
caithfear amach mé

of another race am I . . .
and therefore
I shall be cast out

6
cé hé an Tiarna
a chruthaigh na farraigí
agus an talamh tirim

who is the Lord
who made the seas
and dry land

7
guth faoileáin
ag gearradh tríom –
scréach bhreithe mo mháthar

the voice of a seagull
rips through me –
my mother’s birth cry

8
mise mise mise
faoi ndeara an stoirm mhór seo
mise amháin

it is I I I
I am the cause of this great storm
I alone

9
mise amháin a shuaimhneodh í
trí thumadh go domhain
i gcroí an dorchadais

only I can quieten it
by diving deep
into the heart of darkness

10
táim ag dul i laige
le giorra anála –
leanfad orm ag canadh

I grow weak
short of breath –
must go on singing

11
an dorchadas seo
cad é féin
an é m’athair é?

this darkness
what is it
is it my father?

12
an mise an dorchadas seo leis
an dorcha atáim
cá bhfuil colmán geal m’ainme

am I this darkness too
am I dark
where is the bright dove of my name

13
cad faoi ndeara don mhíol mór seo
trua a ghlacadh dom
is mé a shlogadh

why does this whale
take pity on me
and swallow me

14
an bolg seo an míol mór seo
cad . . . cé thú féin
an tú mo mháthair

this belly this whale
what… who are you
are you my mother

15
a mháithrín
mise atá ann – Ióna –
do choilmín

little mother
it is I – Jonah –
your little dove

16
an eitleoidh mé dhuit
a mháithrín dhil
an eitleoidh mé uait

shall I fly for you
dearest little mother
shall I fly away

17
féach, a mháithrín
táim ag eitilt
do mhíle súil ag breathnú orm

look, mother
I am flying
your thousand eyes watching me

18
tiarna na smugairlí róin
cad is ainm dó
a mháithrín, an eol duit

the lord of jellyfishes
what is his name
mother do you know it

19
an cuimhin leat, a mháithrín
mé ag snámh ionat
mo smig os cionn an aigéin chosmaigh

do you remember, mother
I swam in you
my chin above the cosmic ocean

20
cá bhfuilir anois
i measc na réalt
an léir duit mé led’ mhíle súil

where are you now
among stars
can you see me with a thousand eyes

21
cloisim thú
im’ bhuille croí féinig:
a Ióna a cholmáin, ar sé

I hear you
in my own heartbeat:
Jonah little dove, it says

22
fiú má éagann an ghrian
m’ainm á rá aige
m’ainm á rá

even though the sun may die
it says my name
says my name

23
Is mé Ióna mac Aimití
cloisim guthanna
guthanna ón duibheagán

I am Jonah son of Amittai
I hear voices
voices from the deep

 ~ críoch ~

2017-10-16

Cad is ea ár saol ar fad ach anáil?

Cad is ea ár saol ar fad ach anáil
i bhfochair an Leannáin

Abu-Said Abil-Kheir
(967 - 1049)


The sum total of our life is a breath

The sum total of our life is a breath
spent in the company of the Beloved.


Leagan Béarla Vraje Abramian

- as Nobody, Son of Nobody: Poems of Shaikh Abu-Saeed Abil-Kheir, Translated by Vraje Abramian

2017-10-15

Cá bhfuilimid?

Dán le Thomas A. Clark is ea The Hidden Place. Ní gnáthdhán é. I bhfoirm léarscáil na hAlban atá an dán seo agus in áit na logainmneacha tá frásaí mínithe a léiríonn cad is brí leis an logainm áirithe sin.

Feicimid fógraí bóthair ar fud na hÉireann anois agus uimhreacha orthu agus is gearr nach mbeidh cuimhne níos mó ar ainmneacha na mbailte fearainn, gan trácht ar a mbrí agus an stair a bhaineann leo. Ionsaí ar an stair, ionsaí ar an oidhreacht is ea a leithéid sin agus is ceart cur ina aghaidh go tréan.

Ní in Éirinn agus in Albain amháin atá filí buartha faoin meath seo. Duine de mhórfhilí na hIndia ab ea Dilip Chitre a dúirt an méid seo a leanas:

Ní mór dúinne filí ár n-éiceolaíocht agus ár ngnáthóg a bhrath i dtéarmaí teanga de agus gach a dtugann cothú don teanga. Ba chóir go mbeadh alltacht orainn faoin gcreimeadh atá ar siúl ar cháilíochtaí áitiúla agus réigiúnacha, bás na gcanúintí, traidisiúin béil ag meath agus an béaloideas ag dul i léig.
I gcás na hAlban de, is mósáic cheart í stair na logainmneacha: chaithfeá tús áite a thabhairt do Ghaeilge na hAlban, ar ndóigh, ach gan dearmad a dhéanamh ar na dreamanna a chuaigh rompu, na Cruithnigh, abair, chomh maith leis na teangacha eile a d’fhág a lorg ina ndiaidh, Lochlainnis, Fraincis, Laidin agus Béarla na hAlban.

Creideann Clark gur cuid dá dhualgas mar fhile é a fháil amach cá bhfuilimid go díreach agus gan a bheith inár zombaithe i dtírdhreach aineoil.

Chun a cheart a thabhairt do Wikipedia, má lorgaíonn tú eolas ar bhailte na hAlban, tabharfaidh siad an bunleagan duit chomh maith leis an leagan Gallda: Airdrie, cuir I gcás:

(/ˈɛərdri/; Scottish Gaelic: An t-Àrd Ruigh).

Níl an sampla sin ródheacair ach cad faoi Lanark? Deir Wikipedia: Lanark (/ˈlænərk/; Scottish Gaelic: Lannraig,[2] Scots: Lanrik)[3] is a small town in the central belt of Scotland. The name is believed to come from the Cumbric Lanerc meaning "clear space, glade". Agus is é is brí le Pollockshaws ná lochán beag sna coillte.



Is togra mór é The Hidden Place – ní dán amháin é -  agus ba mhaith leis an bhfile a chuir tús leis an togra, Thomas A. Clark, comharthaí bóthair a chur á dtógáil ar fud na hAlban a inseoidh don taistealaí cá bhfuil sé go díreach agus an cúlra iontach a bhaineann leis an logainm.

Is léir ón dán seo leis (a d’aistríos ón mBéarla) gur foinse inspioráide dá chuid filíochta leis iad na logainmneacha:

coire fhionn lochan

Thomas A. Clark


slaparnach na dtonnán
Thomas A .Clark
[Grianghraf: Scottish Poetry Library)

briseadh na dtonnán
leathnú na dtonnán
díomhaointeas na dtonnán

lapadaíl na dtonnán
síothlú na dtonnán
cruinniú na dtonnán
borradh na dtonnán

crith na dtonnán
damhsa na dtonnán
sos na dtonnán
claon na dtonnán

léim na dtonnán
scriobláil na dtonnán
portaireacht na dtonnán
glioscarnach na dtonnán

preab na dtonnán
fánaíocht na dtonnán
rith na dtonnán
splais na dtonnán

2017-10-13

Is tú mo rós


Is tú mo rós

Is tú mo rós, is tú mo rós,
bláthaíonn i mo chuid smaointe,
an ghealach éiríonn an-dorcha
an mhuir is dubh ar fad í.

Labhair liom a chailín, labhair le grá,
Is féach, sa tine seo a stóirín
Tá buachaill óg chun bás a fháil
Níor dhein aon rud riamh a bhí fónta.

Is deirimse ‘mallacht ar ghrá’
Mar nach bhfuil sé uaim níos mó,
Tá mé tuirseach bréan den morena
Is in áit an ghrá níl ann ach brón
 

Kondja mia

Kondja mia, kondja mia,
chichek de mi kavesa,
la luna me s'eskoresio
la mar se izo preta.

Avlame ninya kon amor,
mira k'esto en el fuego,
se va muerir un mansevo
ke no vido nada de bueno

Yo djurava i dezia
ke non i mas el amor,
fue kavzante una morena
ke a mi me izo enflamar